“Kanser tedavisi = Kemoterapi” midir?

Bugünlerde, kanser tedavisi yalnızca kemoterapi anlamına gelmek zorunda değildir. Yeni tedaviler sayesinde, doktorlar artık kanser tedavisini her bir hastaya ve sahip oldukları kanser türüne göre daha iyi şekilde uyarlayabilmektedir. Diğer tedavileri grup şeklinde özetleyelim.

AMELİYAT: Cerrahi, kan kanserleri dışındaki çoğu kanser için kullanılabilir bir seçenektir ve uzman kanser cerrahları katı (solid) bir tümörün tamamını veya büyük kısmını çıkarmaya çalışır. Vücudun diğer bölgelerine yayılmamış erken evre kanserler için özellikle etkili bir tedavi yöntemidir. Tümörün boyutuna ve diğer faktörlere bağlı olmakla birlikte, evre 1 kanserli birçok hasta ameliyat dışında başka bir tedaviye ihtiyaç duymaz. Ve cerrahi, bir tümör orijinal bölgesinin ötesine yayıldığında bile kanser tedavisinde bir role sahip olabilir (Örneğin evre 4 kolon kanseri).

İMMÜN TEDAVİ (Immunotherapy): Nispeten daha yeni bir kanser tedavisi türü olup, kanserle savaşmak için hastanın kendi bağışıklık sistemini güçlendirici ilaçlar kullanır. İmmünoterapi tedavileri, farklı kanser türlerinde tedavisi zor kanserlerin tedavisinde bile etkili olabilir. Araştırmacılar immünoterapinin potansiyelini araştırmaya devam ediyor, FDA onaylı ilaçlar artık belirli kanserleri tedavi etmek için yaygın olarak kullanılıyor. Ve sürekli yeni onaylar geliyor.

İmmünoterapide bazı kemoterapilerde görülebilen saç dökülmesi, bulantı ve kusma gibi yan etkiler genellikle yoktur. Hasalar çoğu zaman, varsa, minimum yan etki yaşarlar. Ancak bazı hastalarda uygulanan ilaca ve tedavi edilen kanser türüne bağlı olarak yan etkiler de görülebilir.

Ve immünoterapi, geç evre kanserli bazı hastalara daha önce sahip olmadıkları bir tedavi seçeneği sunar ve bazen onların başka tedavilerle/tedavisiz yaşamaları beklenenden daha uzun yaşamalarına olanak tanır. Örneğin, immünoterapi, doktorların en tehlikeli ve ölümcül cilt kanseri türü olan melanomu nasıl tedavi ettiğini hayranlıkla izledik. Önceden metastatik (vücudun diğer bölgelerine yayılmış kanser) melanom teşhisi konan bir kişinin genel hayatta kalma süresi yaklaşık 9 aydı. Bugün, kombinasyon immünoterapileri sayesinde, metastatik melanomlu hastaların çoğu hayatta ve tanı konmasından en az bir yıl sonra iyi durumdalar. Ve birçoğu bundan daha uzun yıllar yaşıyor.

HEDEFE YÖNELİK TEDAV İLER /A K ILLI İL AÇL A R: Onkologlar, ilaçları her bir hasta ve kansere özel olarak uyarlamak için “hassas tıp” olarak da bilinen hedefe yönelik tedavileri kullanır.

Hastalarda bir genetik profil belirlemek için bir tümör biyopsisi veya kan örneği test edilir.

Bu yenilikçi tedaviler, klinisyenlerin kansere neden olan genleri hedef alan ilaçları vermelerine olanak tanır. Örneğin, meme kanseri olan hastalar tipik olarak meme kanseri hücrelerinin büyümesine neden olmada rol oynayabilecek HER2 genini taşıyıp taşımadıklarını görmek için test edilir. Bir hasta HER2 için pozitif ise, trastuzumab veya pertuzumab gibi bu geni hedeflemek için geliştirilmiş bir ilaç veya ilaçların bir kombinasyonunu kullanılır. Bu ilaçlar, genellikle sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanser hücrelerinin büyümesini durdurmaya yardımcı olur.

AKTİF GÖZETİM: Aktif gözetim, belirli kanser türleri için gerekli olan tek şey olabilir. Doktorunuz, kanser erken bir aşamadaysa ve yavaş büyüyorsa veya hiç büyümüyorsa bu yaklaşımı önerebilir (kanser türüne göre).

Örneğin, doktorlar genellikle çok yavaş büyüme eğiliminde olan bazı lenfomalar (lenf bezi kanserleri) için aktif gözetim önermektedir. Bazen hiç tedavi gerekmez. Semptomlar kötüleşirse veya testler kanserin daha hızlı büyüdüğünü gösterirse tedaviye başlama tartışılır.

Çoğu zaman, aktif gözetim altındaki hastalarda hiçbir semptom görülmez ve hayatlarına her zamanki gibi devam ederler. Gözetim, tedavinin yan etkilerine ara vermek isteyen veya diğer tüm tedavi seçeneklerini tüketen hastalar için de bir seçenek olabilir.

DESTEKLEYİCİ BAKIM: Destekleyici kanser bakımı, standart tedavinin etkili bir tamamlayıcısıdır ve kanser tedavisinin fiziksel ve duygusal stresini en aza indirmeye yardımcı olabilir. Örneğin, psikoterapi ve masaj terapisi, hastaların kanser teşhisiyle baş ederken kaygılarını hafifletmeye yardımcı olabilir; akupunktur ağrı giderilmesi için faydalı olabilir; ve beslenme danışmanlığı, bir hastanın tedavi sırasında vücudunu sağlıklı tutmasına yardım edebilir.

Bir hastayı kanser olmanın stresiyle baş ederken zihinsel ve fiziksel olarak iyi durumda tutmak için yapabileceğiniz her şey faydalıdır. Ancak kanser hastalarının durumundan faydalanan “sahtekar” tacirlerden uzak durulmalıdır.

RADYASYON: Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili X ışını veya diğer parçacıkları kullanan bir kanser tedavisidir. Bir radyasyon tedavisi rejimi veya programı, genellikle belirli bir süre boyunca verilen belirli sayıda tedavi seansından oluşur.

Yukarıda saydığımız özet tedavi grupları kanser çeşidi ve evresine göre tek başına ya da kombine şeklinde kullanılabilir. Bu kadar komplex bir hastalık grubuna (100 den fazla çeşit kanser) “sihirli iksir” önerenlerin ise aslında kanseri hiç bilmedikleri çok aşikardır.

Burada genel tedavi gruplari özetlenmiş olup, kök hücre nakli, CAR-T tedavisi, hormon tedavisi, gen tedavisi gibi mevcut diğer tedavilere girilmemiştir. Amaç kanser tedavisi=kemoterapi algısının doğru olmadığını vurgulamak ve kemoterapi olmayan ana tedavileri özetlemektir.