Isırgan otu kansere faydalı mıdır?

Isırgan otu köklerinin laboratuvar ortamında ve hayvan çalışmasında prostat kanser hücrelerinin büyümesini engelleyebileceği gösterilmiştir (1). Isırgan otu çayının, akut miyeloblastik lösemi (AML) hücrelerinin laboratuvar ortamında büyümesini engelleyebileceğini gösteren veri de mevcuttur (2).

Isırgan otu antioksidan ekstrakları (urtica diocica) fare deneylerinde sisplatin (kemoterapi) kaynaklı toksisiteye karşı koruma sağlayabilir (yani potansiyel yan etkileri azaltabilir) (3). Yine bu ekstratların küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücrelerine karşı kullanılan sisplatin kemoterapisinin kanser öldürücü etkisini lab ortamında arttırabileceği gösterilmiştir (4). Benzer şekilde bunların meme kanseri hücrelerinin paklitaksel kemoterapisine karşı duyarlılığını artırdığı, dolayısıyla kemoterapi etkisini yine lab ortamında artırdığı gözlemlenmiştir (5).

Bazılarına değindiğimiz bu klinik öncesi çalışmalara rağmen insan çalışmaları hala yetersizdir. Dolayısıyla tavsiye edilebilecek düzeyde insan çalışması kanıtı yoktur.

Etkinliği ve güvenirliği dahi kanıtlanmamış bir ürünü, özellikle fazla miktarlarda tüketmek, beklenmedik yan etkilere yol açabilir ve bazen organ yetmezliklerine kadar gidebilir. Örneğin: İnsanda sitokrom P450 (CYP450) enzimleri kolesterol, steroidler, prostasiklinler ve tromboksan A2 üretimi için gereklidir. CYP, ilaç metabolizmasının karmaşık ve önemli bir bileşenidir. Hayvan çalışmaları, ısırgan otunun CYP450 enzimlerini inhibe ettiğini ve bu enzimler tarafından metabolize edilen ilaçların hücre içi konsantrasyonlarını etkileyebileceğini düşündürmektedir. Yani fayda alacağım derken çok daha fazla zararla karşılaşabilirsiniz.

Bilim insanları “doğal ürünlere” karşı değildir. Ancak, insanda yeterli test edilmemiş, güçlü kanıttan yoksun her ürüne karşı (ispatlanana kadar) şüphecidir. Unutmayalım ki öncelik “zarar vermemektir”. Yeterli test edilmemiş her ürün için alınacak zarar > fayda olarak kabul edilir.