Kozmetik ürünler kanser yapar mı?

Kozmetik ürünler, geniş bir ürün yelpazesini içerir. Bunlardan bazıları, bazı kişilerde cilt/göz tahrişi veya alerjik reaksiyonlar gibi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu tür sorunlar genellikle kısa sürelidir ve ürünün kullanımı durdurulduğunda ortadan kalkar.

Kozmetiklerin veya içindeki belirli bileşenlerin uzun vadeli sağlık sorunlarına neden olup olmadığı tam olarak net değildir. Çünkü, birçok ürün ve içerik tam olarak test edilmemiştir. Kozmetiklerdeki bileşenler test edildiğinde bile sonuçlar her zaman basit veya net olmayabilir.

ABD’de Federal Gıda ve İlaç Kurumu (FDA), kozmetiklerin tüketiciler için güvenli olmasını zorunlu kılar, ancak şirketlerden kozmetik ürünlerini piyasaya sürülmeden önce test etmelerini isteme yetkisine sahip değildir. Çünkü bu ürünler ilaç kategorisinde değildir. Ancak, kısa vadeli etkiler genellikle bir ürün pazara ulaştığında netleşir ve FDA, şirketin ürünü geri çekmesini talep edebilir. Bununla birlikte, kozmetikler nadiren uzun vadeli sağlık etkileri için test edilir.

Tekrar hatırlatmak gerekir ki bir kanserojene maruz kaldıktan sonra kanserin gelişmesi yıllar hatta on yıllar alabilir. Araştırmacıların belirli ürünler üzerinde bu süreyi kapsayan çalışmalar yürütmesi ve kanser bağlantısı kurması her zaman mümkün değildir. Böyle çalışmaları yürütse bile bilim insanları, kanserle nedensel bir bağlantı kurmak için genellikle her kozmetik ürün kombinasyonunu ve dozunu test etmezler. Malzemeler ve kombinasyonlar da sık sık değişir. Yani kozmetiklerdeki bileşenlerin kanser riskini artırıp artırmadığı hala belirsizdir, çünkü kozmetiklerdeki bileşenlerin çoğu ve bileşen kombinasyonları iyi tasarlanmış epidemiyolojik araştırmalarda tam olarak test edilmemiştir!

Kozmetiklerdeki bileşenlerin vücutta nasıl emilebileceği ve birikebileceği de dahil olmak üzere araştırmalarda birçok boşluk bulunmaktadır. FDA, ABD’de test edilmemiş ürünlerin “Uyarı—Bu ürünün güvenliği henüz belirlenmemiştir” etiketini taşımasını şart koşmaktadır.

Ürünlerin uygun şekilde düzenlendiğine ve sorunlara neden oldukları gösterilmediği için güvenli kabul edilmesi gerektiğine inananlar var. Bu argümanın zayıf yönü, kozmetiklerdeki bileşenlerin vücutta ne ölçüde emilebileceği ve birikebileceği bilgisinin eksik olmasıdır. Bir maddenin bir sağlık sorununa neden olduğunun gösterilmemiş olması, onun risksiz olduğunu garanti etmez. Çoğu bilim insanı bu tür maruziyetlerden kaynaklanan düşük doz nedeniyle kozmetik bileşenlerin ciddi sağlık etkilerine sahip olma ihtimalinin çok düşük olduğuna inanmaktadır. Karşı görüşteki bilim insanları; doz veya maruz kalma yolu ne olursa olsun, bir maddenin kanserle bağlantılı olabileceğine dair herhangi bir kanıtın, mümkünse, kullanımının yasaklanmasına neden olması gerektiğine inanmaktadır.

Bu belirsizlik ortamında potansiyel riskinizi azaltmak istiyorsanız:

a. Belirli bileşenlere sahip ürünlerden kaçınmayı,

b. Kullandığınız kozmetiklerin sayısını azaltmayı ya da

c. Kozmetik kullanımından tamamen kaçınmayı seçebilirsiniz.

Kozmetik tercihlerinizi yaparken bilgilenmenize yardımcı olabilecek faydalı web siteleri mevcut. Örneğin, bazı web siteleri zararlı bileşenler içerdiği bilinen kozmetik ürünlerini listeler ve ürün seçiminizde yardımcı olabilir (1).

Sonuç; Birçok kozmetik üründe kullanılan bazı kimyasalların kanserojen riski vardır ancak bu risk ürünün içerikleri, kullanım şekli, maruziyet süresi ve miktarına bağlı olarak değişebilir ve kesin kanser yapma sonucuna varmak zordur. Kozmetik ürünlerin etiketlerinde yer alan bilgilere dikkat ederek ve verilen linklerden faydalanarak sağlık risklerini azaltmak mümkündür.