Bilgisayarlı tomografi (BT) taramasından dolayı radyasyona maruz kalma, kanser riskini arttırır mı (yetişkinlerde)?

Bazı insanlar tanısal amaçlarla yapılan bilgisayarlı tomografi (BT) sırasında aldıkları radyasyon miktarı konusunda endişe duyabilirler. BT görüntülemesi, bir iyonlaştırıcı radyasyon şekli olan X-ışınlarının kullanımını içerir. İyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmanın kanser riskini arttırdığı çok iyi bilinmektedir.

Rutin akciğer röntgeni ve mamografi gibi standart röntgenler, nispeten düşük seviyelerde iyonlaştırıcı radyasyon kullanır. BT çekildiğinde maruz kalınan radyasyon, standart röntgenlerden çok daha yüksektir, ancak bir BT taramasından kaynaklanan kanser risk artışı hala çok küçüktür. Özellikle hastalık belirtileri veya semptomları olan bir kişide kanser veya başka bir ciddi durumu teşhis etmek için BT kullanılıyorsa, radyasyon korkusu ile BT’yi yaptırmamak, yaptırmaktan çok daha riskli olabilir ve önemli sağlık sonuçlarına neden olabilir.

Herkesin her gün doğal olarak oluşan iyonlaştırıcı radyasyonun arka plan seviyesine bir miktar maruz kaldığını da belirtmek önemlidir. Karşılaştırıldığında, bir düşük doz akciğer BT taraması (1.5 mSv) radyasyonuna maruz kalma, 6 aylık doğal arka plan radyasyonuyla eşdeğerdir.

Çok sayıda makaleyi inceleyen bir sistemik derlemenin sonuçlarını özetleyelim (1). Kanıtlar, birden fazla BT taramasına ve diğer düşük doz radyasyon kaynaklarına maruz kalmanın [toplam radyasyon dozu 100 mSv’ye (yaklaşık 10 BT taraması) ve muhtemelen 200 mSv’ye (yaklaşık 20 BT taraması kadar olan)] kanser riskini artırmadığını göstermektedir.

Özetle: BT yapılması sonrası kanser gelişme riski mimimum olup, BT yapılması gerekli görülen kişiler, BT’nin kendileri için kesin gerekli olup olmadığı, alternatif görüntüleme yöntemlerinin seçilip seçilemeyeceği, BT yaptırmanın olası riskleri ve faydaları hakkında doktorlarıyla konuşmalıdır. Gereksiz BT yaptırılmamalı ama gerekli görülenden de kaçınmamalıdır.