Testis kanseri, 15-34 yaş arası erkeklerde en sık görülen kanserdir. Testis kanseri taraması için özellikle bu yaş grubu erkekler ne yapmalıdır?

Dünya çapında, testis kanseri son 40 yılda iki katından fazla arttı. Gözlenen bu vaka artışlarına rağmen, etkili tedaviler sonucunda mortalitede (kansere bağlı ölümlerde) dramatik bir azalma olmuştur.

Tanı anında testis kanserlerinin yaklaşık %68’i lokalize, %18’i bölgesel olarak yayılmış ve %12’si ileri evrededir (evre-4). Testis kanserlerinin çoğu ileri evrelerde bile tedavi edilebilir. Testislerin ötesine yayılmayan testis kanseri için hayatta kalma oranı %99’dur (1). Retroperitoneal lenf nodları adı verilen karın arka kısmındaki lenf bezlerine sıçramış testis kanseri için hayatta kalma oranı %96’dır. Testislerin dışına, akciğerler veya diğer organlar, lenf düğümlerinin ötesine yayılan testis kanseri için hayatta kalma oranı ise %73’tür. Bu sayılar tabii ki her şeyi hesaba katmaz. Bu hayatta kalma oranları, kanserin ne kadar yayıldığına göre gruplandırılmıştır. Ancak yaşınız ve genel sağlığınız, testis kanserinin türü ve kanserin tedaviye ne kadar iyi yanıt verdiği gibi diğer faktörler sonuçları etkileyebilir.

Çoğu testis kanseri, küçük olduklarında ve yayılmadıklarında erken bir aşamada tespit edilebilir. Bazı erkeklerde erken testis kanserleri bazı şikayetlere neden olabilir. Çoğu zaman testis üzerinde bir yumru ilk şikayettir (çoğu zaman ağrısız). Testis şişmiş veya normalden daha büyük olabilir. Ancak bazı testis kanserleri, ileri bir aşamaya ulaşana kadar semptomlara neden olmayabilir.

Amerikan Kanser Derneği, erkeklere testis kanseri konusunda dikkatli olmalarını ve testislerinde bir yumru bulurlarsa hemen bir doktora görünmelerini tavsiye etmektedir. Ancak şunu vurgulamak gerekir ki bu kanserden ölüm oranını azaltıp azaltmadığına dair net veri olmadığından, tüm erkekler için kendi kendine düzenli testis muayenesi yapılması konusunda bir tavsiye yoktur (2). Her erkek bunu yapıp yapmamaya kendisi karar vermelidir. Testis kanseri geliştirme şansınızı artıran belirli risk faktörlerine sahipseniz (inmemiş testis, aile öyküsü gibi), aylık olarak kendi kendine muayeneyi ciddi olarak düşünebilirsiniz. Peki bu nasıl yapılır???

Testislerinizi incelemeniz için en iyi zaman, skrotum derisinin gevşediği bir banyo veya duş sırasında veya sonrasındadır. İki testisi ayrı ayrı inceleyin. Testisinizi iki elinizle başparmaklarınız ve parmaklarınız arasında tutun ve parmaklarınız arasında hafifçe yuvarlayın. Sert nodüllere veya testislerinizin boyutunda, şeklinde veya kıvamında herhangi bir değişiklik olup olmadığına bakın ve hissedin.

AŞAĞIDAKİ BASİT ADIMLARI TAKİP EDİN Her seferinde bir testis kontrol edin. Testisi başparmaklarınızın ve iki elinizin arasında tutun, ardından parmaklarınızın arasında hafifçe döndürün. Sert kitleler, yuvarlak tümsekler veya boyut, şekil ve yapıda değişiklikler fark ederseniz, üroloğa başvurun.

https://www.ecommunity.com/services/cancer-care/testicular-cancer/self-exam

Bir testisin diğerinden biraz daha büyük olması ve birinin daha aşağı sarkması normaldir. Ayrıca her normal testisin, epididim adı verilen ve testisin üst/orta dış tarafında küçük bir yumru gibi hissedilebilen küçük, sarmal bir tüpe sahip olduğunu da unutmamalısınız, bunu tespit etmek sizde yanlış alarma ve strese neden olmasın. Bazı erkekler ilk başta bunları anormal kitlelerle karıştırabilir. Testislerinizi düzenli olarak muayene etmeyi seçerseniz, neyin normal neyin farklı olduğunu zamanla öğreneceksiniz. Herhangi bir değişiklikte gecikmeden doktorunuza (aile hekimi ya da üroloji uzmanına) danışın.

Sonuç olarak; rutin testis kanseri taraması için önerilen bir protokol yoktur. Ancak, 15-34 yaş kendi kendine testis muayenesi, testis kanseri belirtilerini erken teşhis etmek için önemli bir araçtır. Kendi kendine muayene, düzenli olarak yapılabilir ve testislerin normal görünüp görünmediği ve şişkinlik, sertleşme veya nodül gibi belirtiler açısından kontrol edilmelidir. Anormal bir bulgu ile karşılaştığınızda mutlaka doktorunuza danışın.