Kanserle mücadelede kişiselleştirilmiş tıp
Bioinforange ·
Özet
Bioinfocongress V'in son konuşmacısı olan Dr. İlyas Şahin, biyoloji alanındaki katılımcılara sohbet havasında, onkolojinin bugününe ve geleceğine dair bir vizyon sunuyor. Konuşmanın çıkış noktası, "kanser eşittir kemoterapi" algısının doğru olmadığı. Dr. Şahin, ilaçları sırayla deneyip tomografiyle yanıtı kontrol eden geleneksel yaklaşımın hastayı gereksiz yan etkilere maruz bırakıp zaman kaybettirebileceğini anlatıyor. Kişiselleştirilmiş tıbbın amacını ise doğru ilacı baştan doğru hastaya vermek olarak tanımlıyor. Kanserin tek bir hastalık olmadığını, aynı organın kanserinin bile kişiden kişiye değiştiğini, hatta tek bir hastadaki tümörün farklı klonlar barındırabildiğini vurguluyor. Tedaviye direncin ve tedavinin bazı odaklarda işe yarayıp bazılarında yaramamasının ardında bu çeşitlilik yatıyor. KML'de hedefe yönelik tedavinin getirdiği dönüşümü, immünoterapinin sağladığı ilerlemeyi ve buna karşı gelişen direnci, bağırsak mikrobiyotasının etkisini ve hastaya özgü organoidlerle ilaç yanıtını önceden tahmin etme çalışmalarını örnek veriyor. Şemsiye ve sepet tipi klinik çalışmalara, omik teknolojilere, CAR-T tedavisine, CRISPR'a ve yapay zekâya değiniyor. Kişiselleştirilmiş tıbbın ancak ekip çalışmasıyla ve bilime yatırımla mümkün olacağını söylüyor. Soru-cevap bölümünde biyobelirteçler, maliyet ve erişim, nadir mutasyonlar için sepet çalışmaları, dolaşımdaki tümör DNA'sı, CAR-T'nin bugünkü yeri ve kanıtlanmamış bitkisel ürünler gibi konuları yanıtlıyor.
Öne çıkanlar
- Onkoloji yalnızca kemoterapiden ibaret değil; cerrahi ve radyoterapinin yanında hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi de tedavinin parçası.
- Kişiselleştirilmiş tıbbın amacı, ilaçları sırayla denemek yerine o hastada işe yarayacak ilacı baştan seçmek.
- Kanser kişiye özgüdür ve tek bir hastanın tümörü bile farklı klonlardan oluşabilir; tedaviye karışık yanıt alınmasının ve direnç gelişmesinin nedenlerinden biri bu.
- Direnç geliştiğinde yeniden biyopsi yapılarak yeni bir mutasyon olup olmadığına bakılabilir ve tedavi buna göre yönlendirilebilir.
- Hastanın kendi dokusundan üretilen organoidlerle ilaçlar laboratuvarda denenerek hangi ilacın işe yarayacağı önceden tahmin edilmeye çalışılıyor.
- Nadir mutasyonlarda, birçok merkezin hasta kattığı sepet tipi çalışmalar tedaviye erişimin en önemli yollarından biri.
- Dr. Şahin'e göre maliyet sorunu kısa vadede devlet düzeyinde yapılacak anlaşmalarla hafifletilebilir; uzun vadeli çözüm ise bilime ve bilim insanına yatırım.
- Bitkisel ürünler de dahil her şey test edilebilir; ancak kullanılmadan önce klinik çalışmalarla güvenliği ve etkinliği gösterilmeli.
Bölümler
- · Konuşmacının tanıtımı
- · Moderatörün açılışı
- · Dr. Şahin'in araştırma ve kariyer yolculuğu
- · Kanser kemoterapiden ibaret değil: geleneksel tıp ve kişiselleştirilmiş tıp
- · Her kanser kişiye özgü
- · KML örneği ve hedefe yönelik tedaviler
- · Tümör heterojenitesi, klonlar ve direnç
- · İmmünoterapi, direnç ve mikrobiyota
- · Organoidlerle ilaç yanıtını önceden tahmin etmek
- · Şemsiye ve sepet çalışmaları, ekip çalışması ve gelecek
- · Bir hasta öyküsü: immünoterapiyle tam yanıt
- · Soru-cevap: biyobelirteçler, maliyet, ctDNA, CAR-T ve bitkisel ürünler
Özet, videonun otomatik altyazılarından hazırlanmıştır.